91ÊÓÆµ

KTMÜ’de Geleneksel Sporların Korunması ve Geleceğe Aktarılması 21 Bilimsel Oturumda Ele Alındı


  • 2026-10-07

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ) ev sahipliÄŸinde 2–4 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleÅŸtirilen XIV. Uluslararası Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Geleneksel Spor Oyunları Meydanı’ndaki at sporları gösterisinin yanında geleneksel sporların korunması, eÄŸitimde kullanılması ve dijital çaÄŸda gelecek kuÅŸaklara aktarılması gibi temalar üzerine yapılan sunumların ardından sona erdi.

KTMÜ, KahramanmaraÅŸ Sütçü İmam Üniversitesi ve KahramanmaraÅŸ BüyükÅŸehir Belediyesi iÅŸ birliÄŸinde düzenlenen sempozyumun 21 bilimsel oturumu, Kasım Tınıstanov Konferans Salonu’nun da aralarında bulunduÄŸu beÅŸ salonda gerçekleÅŸtirildi. Kırgızistan, Türkiye, Kazakistan, Özbekistan ve Rusya’dan araÅŸtırmacıların çalışmalarının yer aldığı programda, Türk halklarının spor ve oyun kültürü tarih, eÄŸitim, saÄŸlık, dil, folklor ve spor bilimleri açısından deÄŸerlendirildi.

Geleneksel sporların kültürel hafızadaki yeri karşılaÅŸtırmalı çalışmalarla incelendi

Bilimsel oturumlarda geleneksel sporların tarihsel geliÅŸimi, toplumsal dayanışmadaki rolü ve kültürel miras niteliÄŸi üzerinde duruldu. Oyunlarla iliÅŸkili inançlar, mitolojik unsurlar ve ritüellerin ele alındığı araÅŸtırmalar, farklı coÄŸrafyalardaki uygulamaları karşılaÅŸtırmalı olarak deÄŸerlendirdi.

Altay Cumhuriyeti’ndeki El Oyın etkinliÄŸi, Anadolu halk kültüründeki koç kaldırma geleneÄŸi ve Kırgızların evlilik öncesi ve düÄŸün oyunları bu kapsamda incelenen konular arasında yer aldı. Manas Destanı’nın “Kökötöy’ün Aşı” bölümündeki yarışma söz varlığı ile oyunların arkeolojik ve destansı kaynaklarını ele alan çalışmalar da spor mirasının dil ve anlatı kültürüyle iliÅŸkisine odaklandı.

Dünya Göçebe Oyunları üzerine sunulan bildirilerde ise geleneksel sporların uluslararası görünürlüÄŸü, kültürel diplomasi ve Türk dünyasında ortak kimlik konuları deÄŸerlendirildi. Uluslararası spor organizasyonlarının toplumlar arasındaki kültürel etkileÅŸime katkısı tartışıldı.

Atlı sporlar ve güreÅŸler güncel spor biliminin yöntemleriyle ele alındı

Kök Börü, kokpar, buzkashi, cirit ve atlı okçuluk, sempozyumun baÅŸlıca araÅŸtırma alanları arasında yer aldı. Bu sporların tarihsel kökenleri, kültürel anlamları ve kuÅŸaklar arası aktarım süreçleri üzerine çalışmalar sunuldu.

Geleneksel Türk okçuluÄŸu ile Kök Börü’nün kültürel aktarım açısından karşılaÅŸtırıldığı araÅŸtırmanın yanı sıra atlı sporlar üzerine yapılan çalışmaların bilimsel haritasını inceleyen bir bildiriye de yer verildi. Atçılık ve okçuluÄŸa iliÅŸkin tarihi metinlerin söz varlığını konu alan araÅŸtırmalar, bu alanlardaki yazılı kaynakları gündeme taşıdı.

Aba güreÅŸi, Kazak güreÅŸi, alış ve kemer güreÅŸi üzerine bildirilerde ise geleneksel ve modern antrenman yöntemleri, genç sporcuların fiziksel geliÅŸimi ve karakter oluÅŸumu incelendi. Müsabaka kurallarının sportif baÅŸarıyla iliÅŸkisi ve geleneksel sporların bilimsel yöntemlerle desteklenmesi de oturumlarda ele alındı.

Çocuk ve zekâ oyunlarının eÄŸitimde kullanımına yönelik araÅŸtırmalar paylaşıldı

Sempozyumun eÄŸitim odaklı oturumlarında ise geleneksel oyunların çocukların biliÅŸsel, sosyal ve fiziksel geliÅŸimindeki yeri deÄŸerlendirildi. Mangala/göçürme, toguz korgool ve toguzkumalak gibi zekâ oyunlarının eÄŸitimsel iÅŸlevleri ile hareketli oyunların beden eÄŸitimi derslerinde kullanılması üzerine çalışmalar sunuldu.

´¡°ù²¹ÅŸ³Ùı°ù³¾²¹±ô²¹°ùda çocuk oyunlarının motor beceriler, sosyalleÅŸme, takım içi etkileÅŸim ve kültürel aidiyetle iliÅŸkisi ele alındı. Geleneksel oyunların öÄŸretmen yetiÅŸtirme süreçlerinde ve üniversite öÄŸrencilerinin eÄŸitiminde nasıl deÄŸerlendirilebileceÄŸine yönelik yaklaşımlar paylaşıldı.

SaÄŸlık ve spor bilimleri alanındaki bildirilerde üniversite öÄŸrencilerinin saÄŸlıklı yaÅŸam alışkanlıkları, ilkokul öÄŸrencilerinin fiziksel geliÅŸimi ve farklı spor dallarındaki sporcuların fiziksel yeterlilikleri incelendi. Tedavi edici beden eÄŸitimi uygulamaları ve oyunların öÄŸrencilerin psikolojik esnekliÄŸiyle iliÅŸkisi de programda yer aldı.

DijitalleÅŸmenin kültürel aktarım için sunduÄŸu olanaklar tartışıldı

Geleneksel oyunların dijital çaÄŸdaki dönüÅŸümü, sempozyumda üzerinde durulan güncel konulardan biri oldu. Sosyal medyanın millî oyunların tanıtılması ve yaygınlaÅŸtırılmasındaki rolü ile dijital ortamların kültürel aktarım açısından sunduÄŸu olanaklar deÄŸerlendirildi.

“Atadan Ekrana” baÅŸlıklı çalışmada Z kuÅŸağının geleneksel sokak oyunlarına iliÅŸkin bilgi, deneyim ve dijital dönüÅŸüm algıları incelendi. Geleneksel çocuk oyunlarının dijitalleÅŸtirilmesine yönelik araÅŸtırmalarda ise mevcut uygulamalar ve gelecekte geliÅŸtirilebilecek yaklaşımlar ele alındı.

Yapay zekâ çağında Türk dünyasının geleneksel çocuk oyunlarının korunması ve gelecek kuÅŸaklara aktarılmasına yönelik kavramsal bir model önerisi de paylaşıldı. Bu bildiriler, geleneksel oyunların gençlerle buluÅŸturulmasında teknoloji ve iletiÅŸim çalışmalarının rolünü gündeme taşıdı.

KTMÜ deneyimi üzerinden üniversitelerin geleneksel sporlardaki rolü deÄŸerlendirildi

Sempozyumun son oturumlarında geleneksel sporların üniversite yaÅŸamındaki yeri ve öÄŸrencilerin bu oyunlara katılımının geliÅŸtirilmesi üzerinde duruldu. KTMÜ deneyimini konu alan çalışmada, Türk halklarının geleneksel sporlarının üniversite sporları sistemi içinde yaÅŸatılması ve yeniden canlandırılması ele alındı.

Tepük oyununun beden eÄŸitimi derslerinde öÄŸrencilerin motivasyonuyla iliÅŸkisi ve geleneksel zekâ oyunlarının yükseköÄŸretimdeki pedagojik önemi üzerine araÅŸtırmalar da sunuldu. Ayrıca “oyun” sözcüÄŸünün kökeni ve anlamları ile günümüzde Kırgız göçebe oyunlarında mekânın kullanımı incelendi.

Programda, bir önceki sempozyumun bildirilerini spor branÅŸları, oyunlar ve araÅŸtırma eÄŸilimleri bakımından deÄŸerlendiren bir çalışma da yer aldı. Böylece alandaki akademik birikimin hangi konularda yoÄŸunlaÅŸtığına iliÅŸkin deÄŸerlendirmeler paylaşıldı.

Sempozyum, geleneksel sporların korunması ve geliÅŸtirilmesine yönelik araÅŸtırmaların; eÄŸitim uygulamaları, kültürel aktarım ve teknolojik dönüÅŸümle birlikte ele alındığı bilimsel oturumlarla tamamlandı.

    Sosyal medyada paylaşın